"Ağırlık kaldırırsam iri görünürüm" endişesi, kadınların salonda kardiyo aletlerinden ayrılmamasının en büyük sebebi. Oysa çoğu kadının "sıkılaşmak" dediği görünüm tam olarak ağırlık antrenmanıyla gelir. Biraz kas, biraz daha az yağ: sıkı görünümün formülü bu kadar.
Neden iri yapmaz?
Kas büyümesinde en önemli hormonlardan biri testosterondur. Kadınlarda testosteron seviyesi erkeklere göre çok daha düşüktür. Bu yüzden aynı programla çalışan bir kadın, bir erkeğe göre çok daha yavaş ve çok daha az kas kazanır. Fotoğraflarda gördüğün çok kaslı kadın sporcular ise yıllarca, çok yüksek hacimde ve özel beslenmeyle çalışır; bu, haftada 3 gün antrenmanla "kazara" olacak bir şey değil.
Çoğu kadının ilk aylarda yaşadığı şey tam tersi: kollar sıkılaşır, kalça toparlanır, duruş düzelir, giysiler daha iyi oturur.
"Sıkılaşma" aslında ne demek?
Sıkı görünüm iki şeyin birleşimidir:
- Kas tonusu: Kas biraz büyüdüğünde ve güçlendiğinde vücuda şekil verir.
- Yağ oranı: Kasın üstündeki yağ tabakası inceldikçe bu şekil görünür hâle gelir.
Sadece kardiyo ve sıkı diyet yağı azaltır ama kası da eritir; sonuç "inceldim ama gevşek görünüyorum" olur. Ağırlık antrenmanı kası korur ve geliştirir. Bu yüzden ikisini birlikte yürütmek gerekir. Beslenmede yeterli protein bu dengenin anahtarı; kas kazanmak için beslenme yazısında ayrıntılar var.
Haftada 3 günlük örnek program
Salonda ya da evde bir çift dambılla yapılabilir. Her antrenmandan önce 5 dakika ısın. Ağırlığı, son 2-3 tekrar zorlayacak ama form bozulmayacak şekilde seç.
- Goblet squat (dambılla)3 × 1275 sn
- Romanian deadlift (dambılla)3 × 1075 sn
- Kalça köprüsü (hip thrust)3 × 1260 sn
- Geriye adımlı lunge3 × 10 her bacak60 sn
- Plank3 × 30 sn45 sn
- Dambıl göğüs press3 × 1075 sn
- Tek kol dambıl row3 × 10 her kol60 sn
- Oturarak omuz press3 × 1060 sn
- Lat pulldown ya da lastikle çekiş3 × 1260 sn
- Ölü böcek (dead bug)3 × 10 her taraf45 sn
- Bulgarian split squat3 × 8 her bacak75 sn
- Kalça köprüsü, tek bacak3 × 10 her bacak60 sn
- Şınav (gerekirse dizler yerde)3 × 8-1060 sn
- Dambıl row, iki kol3 × 1260 sn
- Yan plank3 × 20 sn her taraf45 sn
Günler arasında en az bir gün ara ver (ör. pazartesi, çarşamba, cuma). Diğer günlerde yürüyüş ya da hafif kardiyo yapabilirsin.
Nasıl ilerlersin?
Program aynı kalıp yük hiç artmazsa gelişme durur. Bir hareketin tüm setlerinde üst tekrar sayısına rahatça ulaştığında (ör. 3 × 12), bir sonraki antrenmanda ağırlığı biraz artır ve tekrar sayısını alt sınıra (ör. 10) indir. Sonra yeniden yukarı çık.
Adet döngüsü antrenmanı etkiler mi?
Etkileyebilir; ama herkeste aynı şekilde değil. Bazı kadınlar döngünün belirli günlerinde daha yorgun, daha az güçlü hisseder. Bu günlerde ağırlığı biraz azaltmak, tekrar sayısını düşürmek ya da yürüyüş gibi hafif bir antrenman yapmak tamamen normaldir. Kendini dinle; tamamen bırakmak yerine hafifletmek düzeni korur.
Hamileysen, emziriyorsan ya da doğumdan yeni çıktıysan bir programa başlamadan önce doktoruna danış.
Sık sorulan sorular
Ağırlık çalışınca kilom artar mı?
İlk haftalarda tartıda küçük bir artış olabilir; bu genelde kaslarda tutulan su ve glikojendir, yağ değil. Uzun vadede ölçülere ve fotoğrafa bak: bel incelirken kilo aynı kalıyorsa doğru yoldasın.
Hafif ağırlıkla çok tekrar mı, ağır ağırlıkla az tekrar mı?
Sıkılaşma için ikisi arasında bir yer: 8-15 tekrar. Önemli olan setin son tekrarlarının gerçekten zorlaması. 2 kiloluk dambılla 30 tekrar yapmak, kas için yeterli uyarı olmayabilir.
Bölgesel incelme mümkün mü?
Hayır. Karın hareketleri yapmak karındaki yağı, kol hareketleri koldaki yağı özel olarak eritmez. Yağ tüm vücuttan, genetiğine göre bir sırayla azalır. Bölgesel çalışma o bölgedeki kası güçlendirir; yağ azaldıkça o kas görünür.
Sana uygun programı birlikte hazırlayalım
Bu program iyi bir başlangıç; ama senin hedefin, zayıf noktan, evindeki ekipman ve haftana göre değişmesi gerekir. FITNESSUPP uygulamasında programını hocan sana özel yazar, set takibi ile her antrenmanını görür, ölçülerini ve fotoğraflarını birlikte izlersiniz. Fotoğraflarını yalnızca sen ve hocan görürsünüz. Hocaları tanıyabilir ya da önce 4 soruluk program testini çözebilirsin.